IVF trauma

Η λέξη τραύμα στις μέρες μας αποκτά όλο και μεγαλύτερη συχνότητα και χρησιμοποείται για να καταδείξει κυρίως την ψυχολογική πληγή που αφήνει ένα τραυματικό γεγονός. Πολλές φορές δεν αποτελεί τραύμα το γεγονός καθεαυτό αλλά κυρίως το αν το άτομο πλαισιώθηκε και υποστηρίχθηκε καταλλήλως μετά από αυτό.

Τι είναι το IVF trauma

Τελευταία στην βιβλιογραφία συναντάται ο όρος “ivf trauma” και αφορά στο τραύμα από την εξωσωματική γονιμοποίηση. Πρόκειται για μια βαθιά και συχνά παραγνωρισμένη μορφή ψυχολογικού τραύματος, η οποία προκύπτει από το συσσωρευμένο άγχος, τις επώδυνες ιατρικές διαδικασίες και τις συναισθηματικές απώλειες κατά τη διάρκεια της προσπάθειας απόκτησης παιδιού. Πρόκειται για μια παρατεταμένη κρίση που επηρεάζει την ταυτότητα, τη σχέση του ζευγαριού και την εμπιστοσύνη στο ίδιο το σώμα.

Γιατί όμως η εξωσωματική γονιμοποίηση προκαλεί τραύμα;

Το τραύμα της υπογονιμότητας και της εξωσωματικής δεν οφείλεται συνήθως σε ένα και μόνο γεγονός, αλλά λειτουργεί συσσωρευτικά. Οι κύριοι επιβαρυντικοί παράγοντες περιλαμβάνουν:

• Συναισθηματικό Rollercoaster: Οι συνεχείς εναλλαγές ανάμεσα στην έντονη ελπίδα και τη βαθιά απογοήτευση εξαντλούν τις ψυχικές αντοχές.
• Ιατρικές Διαδικασίες: Οι καθημερινές ενέσεις, οι επεμβατικές εξετάσεις, οι λήψεις ωαρίων και οι μεταφορές εμβρύων μπορούν να γίνουν σωματικά επώδυνες και ψυχικά παρεμβατικές.
• Επαναλαμβανόμενες Απώλειες: Οι αποτυχημένοι κύκλοι, οι βιοχημικές κυήσεις, οι αποβολές και οι έκτοπες κυήσεις βιώνονται ως βαθύ πένθος.
• Απώλεια Ελέγχου: Το σώμα μετατρέπεται σε «ιατρικό project», αφαιρώντας από το άτομο την αίσθηση της ιδιωτικότητας και του ελέγχου.
• Κοινωνική Απομόνωση & Στίγμα: Το ζευγάρι συχνά νιώθει ότι οι γύρω του δεν κατανοούν τον πόνο του, γεγονός που οδηγεί σε απομάκρυνση από τον κοινωνικό κύκλο.
• Οικονομική Πίεση: Το τεράστιο οικονομικό κόστος των θεραπειών προσθέτει ένα ακόμη στρώμα άγχους και αβεβαιότητας.

Συμπτώματα που μοιάζουν με μετατραυματικό στρες

Σε απάντηση στο ivf trauma κάποιοι άνθρωποι μπορεί να εμφανίζουν συμπτώματα που προσομοιάζουν με τη Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (Fertility PTSD) και τα οποία μπορεί να είναι:

• Αποσυνδετικές Αντιδράσεις: Flashbacks από αποτυχημένες προσπάθειες ή τραυματικά ραντεβού σε κλινικές.
• Αποφυγή: Αποφυγή χώρων ή καταστάσεων που θυμίζουν το πρόβλημα, όπως baby showers, έγκυες φίλες ή οικογενειακές συγκεντρώσεις.
• Υπερδιέγερση: Διαρκές άγχος, κρίσεις πανικού και η αίσθηση ότι «κάτι κακό πρόκειται να συμβεί».
• Υπαρξιακή Κρίση: Συναισθήματα ντροπής, ενοχής και η αίσθηση ότι το σώμα έχει «αποτύχει».

Το τραύμα μετά την επιτυχία

Μια μεγάλη παρεξήγηση είναι ότι μια θετική εγκυμοσύνη ή η γέννηση ενός παιδιού «σβήνει» το τραύμα. Στην πραγματικότητα, η εγκυμοσύνη μετά από εξωσωματική συχνά μπορεί να συνοδεύεται από υπερβολικό άγχος για πιθανή αποβολή ενώ η περίοδος της λοχείας μπορεί να επιβαρυνθεί με επιλόχειο κατάθλιψη λόγω της χρόνιας σωματικής και ψυχικής εξάντλησης.

Τρόποι Αντιμετώπισης και Θεραπείας

Το τραύμα της εξωσωματικής είναι πραγματικό και έγκυρο. Η διαχείρισή του απαιτεί εξειδικευμένη υποστήριξη με Ψυχοθεραπεία και μάλιστα με ψυχοθεραπευτή που κατανεί την ορολογία, τα στάδια και το βιολογικό βάρος της IVF.

Η Θεραπεία EMDR (Απευαισθητοποίηση και Επανεπεξεργασία μέσω Οφθαλμικών Κινήσεων) επίσης έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική στην επεξεργασία ιατρικών και αναπαραγωγικών τραυμάτων.

Παράλληλα, η συμμετοχή σε Ομάδες Υποστήριξης με άτομα που βιώνουν την ίδια κατάσταση μπορεί να είναι βοηθητική και να μειώνει δραστικά το αίσθημα της μοναξιάς. Τέλος, ασκήσεις που ενεργοποιούν το παρασυμπαθητικό σύστημα του αυτόνομου νερικού συστήματος όπως οι τεχνικές αναπνοών, ο διαλογισμός και η ενσυνειδητότητα (mindfulness) βοηθούν το νευρικό σύστημα να βγει από την κατάσταση διαρκούς συναγερμού (fight or flight)

→ Όλα τα άρθρα